Podsumowanie seminarium on-line: „Planowanie przestrzenne w obliczu reformy”

28 października 2026 r. odbyło się bezpłatne seminarium on-line poświęcone planowaniu przestrzennemu. Dziękujemy wszystkim uczestnikom za obecność i bardzo dużą liczbę pytań. Poniżej przedstawiamy krótkie podsumowanie spotkania oraz omówienie tematów, o które pytano najczęściej. Na końcu wpisu znajdują się odnośniki do nagrania i pliku z pełną listą pytań i odpowiedzi.

Program seminarium

• Nowości w portalach e-mapa – Karolina Turska przedstawiła podgląd plików GML dla planów miejscowych na mapie, nowe Centrum Pomocy dostępne po zalogowaniu oraz Geoportal 3D, uruchomiony obecnie dla Rumi, Opola i Pruszkowa.
• Plany ogólne gmin – Grzegorz Bielasty omówił serwis rejestrplanowogolnych.pl, statusy planu ogólnego, identyfikator zbioru, dodawanie projektów POG na e-mapie oraz sprawdzanie plików GML (status, identyfikator zbioru, kod TERYT, zgodność z ewidencją GUGiK).
• Wypis i wyrys z planu ogólnego – Kamil Radomyski zaprezentował generowanie wypisu i wyrysu w module iGeoPOG, w tym możliwość pominięcia stref, które obejmują działkę w znikomym stopniu.
• Zaświadczenia z planów miejscowych i ogólnych – Zbigniew Malinowski omówił podstawy prawne i zakres zaświadczeń, orzecznictwo oraz zasady naliczania opłaty skarbowej.
• Ewidencja zbiorów i usług danych przestrzennych – Oliwia Horbaczewska przedstawiła zasady zgłaszania zbiorów do ewidencji prowadzonej przez Głównego Geodetę Kraju, najczęstsze błędy w zgłoszeniach (organ, jednostka, REGON, podstawa prawna) oraz sprawdzanie niespójności w raporcie zbiorów.
• Rejestr Urbanistyczny – najczęstsze pytania – Bartłomiej Smoczyński omówił źródła wiedzy o Rejestrze, pobieranie plików GML dla planów miejscowych z serwisów e-mapa, zakres i terminy udostępniania danych oraz najczęstsze błędy zgłaszane przez gminy: nakładanie się planów, formularz metadanych zbioru i niezgodność ze schematem aplikacyjnym.
• Rejestr Urbanistyczny w praktyce – Zbigniew Malinowski przedstawił szacunki czasu i kosztów ręcznego wprowadzania planów do Rejestru oraz postulat udostępnienia interfejsu API, który umożliwiłby automatyczne przekazywanie danych z systemów gmin. Przypomniał również, że Geo-System nie świadczy usługi ręcznego wprowadzania danych do Rejestru w imieniu gmin.

Najczęściej powtarzające się pytania

W trakcie seminarium otrzymaliśmy kilkadziesiąt pytań. Najwięcej z nich dotyczyło tego, co i gdzie należy zamieścić w Rejestrze do 30 listopada 2026 r. Ponieważ część odpowiedzi udzielonych w trakcie spotkania wymaga uzupełnienia, poniżej przedstawiamy najważniejsze zasady. Pełna lista pytań wraz z odpowiedziami znajduje się w pliku do pobrania.

Ze względu na różny stan starsze plany mogą i de facto powinny trafić do Repozytorium. Plany obowiązujące 1 października 2026 r. udostępnia się w sekcji Akty planowania przestrzennego, a pliki GML utworzone do 30 września 2026 r., które nie przechodzą walidacji, gromadzi się w Repozytorium. Dotyczy to m.in. planów pierwotnych i ich zmian, które nakładają się na siebie – w sekcji APP udostępnia się najnowszy akt, a starsze, kolidujące z nim akty można zamieścić w Repozytorium bez samodzielnego przycinania plików GML.

Do Repozytorium trafiają także materiały z BIP. W trakcie seminarium wskazaliśmy, że dla planów uchwalonych przed 1 października 2026 r. wystarczy udostępnić ostateczną wersję aktu. Dotyczy to wyłącznie planów, które weszły w życie przed 24 września 2023 r. Zgodnie z informacją MRiT do 30 listopada 2026 r. w Repozytorium udostępnia się również informacje i dane opublikowane w BIP od 24 września 2023 r. do 30 września 2026 r. W praktyce oznacza to m.in.:

• wnioski o sporządzenie lub zmianę planu – złożone od 24 września 2023 r. i udostępnione w BIP; nowe wnioski od 1 października 2026 r. udostępnia się na bieżąco w Rejestrze,
• ogłoszenia – wszystkie ogłoszenia z procedury, które dotąd trafiały do BIP, a nie tylko te dotyczące konsultacji społecznych,
• pozostałe dokumenty procedury – m.in. projekty, prognozy oddziaływania na środowisko i uzasadnienia udostępnione w BIP.

Od 1 października 2026 r. Rejestr zastępuje BIP jako miejsce udostępniania tych informacji. 

Materiały

• Nagranie seminarium
• Pytania i odpowiedzi (pełna lista pytań zadanych w trakcie seminarium wraz z odpowiedziami).

Bezpłatne seminarium online: Poznaj program SmartGML

4 listopada o godz. 10:00 zapraszamy na bezpłatne seminarium on-line pt.:

Poznaj program SmartGML

Aplikacja jest przeznaczona przede wszystkim dla geodetów, ponieważ znacząco usprawnia pracę z danymi w formacie GML dotyczącymi baz EGiB, GESUT i BDOT500, wykorzystywanymi przy realizacji prac geodezyjnych. Umożliwia również wysoki poziom automatyzacji procesu tworzenia operatu technicznego. Pozostałym użytkownikom SmartGML ułatwia natomiast korzystanie z danych PZGiK, które obecnie są udostępniane przede wszystkim w formacie GML.

Seminarium poprowadzi autor aplikacji – dr hab. inż. Waldemar Izdebski.

Tematyka:

1. SmartGML – założenia i wprowadzenie do aplikacji
2. Omówienie podstawowych narzędzi
3. Automatyzacja tworzenia operatu
4. Integracja z ePODGiK – automatyzacja pracy w powiatach pracujących w tej technologii

Udział w seminarium jest bezpłatny, jednak ze względu na ograniczoną liczbę miejsc konieczna jest wcześniejsza rejestracja. Formularz zapisów jest dostępny pod adresem:

REJESTRACJA NA SEMINARIUM

Po rejestracji, każdy z uczestników otrzyma, na podany podczas rejestracji adres e-mail, automatyczną wiadomość z potwierdzeniem wraz ze szczegółami wydarzenia i linkiem do seminarium.

Rejestracja na seminarium oznacza, że użytkownik zapoznał się i wyraża zgodę na przetwarzanie danych osobowych oraz akceptuje politykę prywatności dostępną na stronie https://polska.e-mapa.net/rodo/.

Podgląd plików GML z planem ogólnym gminy (POG) na e-mapie

Na początku października pisaliśmy o rozbudowie narzędzia e-mapy, które umożliwia wczytanie plików GML z danymi EGiB, BDOT500 i GESUT do podglądu na mapie. Narzędzie otrzymało kolejną aktualizację – od teraz obsługuje również pliki GML z planem ogólnym gminy, zarówno w wersji projektowej, jak i uchwalonej.

Przypominamy, że podobnie jak poprzednio plik nie jest wysyłany na serwer – jest wczytywany wyłącznie do pamięci przeglądarki, a po jej zamknięciu dane znikają. Dzięki temu gmina lub wykonawca może bezpiecznie sprawdzić plik przed jego przekazaniem do Rejestru Urbanistycznego.

Po wgraniu pliku GML narzędzie samo rozpoznaje, że jest to plik POG, a w sekcji „Wczytane pliki” pojawiają się podstawowe informacje o planie wyświetlane na podstawie zawartości pliku. Mapa przybliża się do obszaru, którego dotyczy plan. Kolejne pliki można dodawać przyciskiem „Dodaj GML”, a wczytany plik zastąpić lub usunąć ikonami obok jego nazwy.

 

Wczytany plik jest pogrupowany w drzewo warstw: „Plan ogólny” (granica planu oraz obszary uzupełnienia zabudowy – OUZ) i „Strefy planistyczne”. Przy każdej warstwie widoczna jest liczba obiektów, a każdą z nich można włączyć lub wyłączyć. Przyciski „Pokaż wszystkie”, „Ukryj wszystkie” i „Zwiń/rozwiń” przyspieszają pracę, a ikona lupy przy warstwie przybliża mapę do jej obiektów.
Lista „Prezentacja stref planistycznych” pozwala zmienić sposób wyświetlania danych. Oprócz domyślnego widoku według rodzajów stref dostępne są cztery kartogramy, każdy z legendą:

• intensywność zabudowy – maksymalna nadziemna intensywność zabudowy w skali od 0 do wartości powyżej 10;
• wysokość zabudowy – maksymalna wysokość zabudowy w metrach;
• udział powierzchni zabudowy – maksymalny udział powierzchni zabudowy w procentach;
• minimalny udział powierzchni biologicznie czynnej – w procentach.

Dzięki temu na jednej mapie widać, gdzie plan dopuszcza zabudowę najintensywniejszą i najwyższą, a gdzie ogranicza ją do niewielkich wartości. Jest to też prosty sposób na wychwycenie wartości odstających lub brakujących – obszary bez wskaźnika są oznaczone jako „0 / brak”.

W panelu dostępne są dodatkowo suwak przezroczystości warstwy GML, opcja podświetlania obiektu po kliknięciu oraz wybór koloru zaznaczenia, co ułatwia czytelne porównanie z podkładem mapowym.

Kliknięcie dowolnego obiektu na mapie otwiera zakładkę „Informacja”. Widać w niej m.in.:

• kod, nazwę i przynależność obiektu (np. do granicy planu ogólnego),wymiary obiektu – pole powierzchni, obwód i liczbę wierzchołków;
• metrykę obiektu – m.in. identyfikator, oznaczenie, datę obowiązywania;
• wskaźniki zabudowy przedstawione w formie pasków – intensywność, udział powierzchni zabudowy, wysokość oraz minimalny udział powierzchni biologicznie czynnej;
• status, nazwę, profil podstawowy, profil dodatkowy.

Przycisk „Przybliż” centruje mapę na wybranym obiekcie, a „Kopiuj atrybuty” kopiuje jego dane do schowka – przydatne przy zgłaszaniu uwag lub korekcie pliku.

 

Kontrola statusów i zgodności z ewidencją

Po wczytaniu pliku, oprócz widoku na mapie, sprawdzane są również statusy wszystkich obiektów w pliku. Przypominamy, że zgodnie z obowiązującymi przepisami w pliku GML mogą znaleźć się statusy:

• w opracowaniu – etap przystąpienia, czyli dane projektowe na początku prac,
• w trakcie przyjmowania – projekt planu oraz plan uchwalony, ale jeszcze niewchodzący w życie,
• prawnie wiążący lub realizowany – plan, który wszedł w życie,
• nieaktualny – plan, który już nie obowiązuje.

Status powinien zostać zmieniony w każdym obiekcie występującym w pliku (nie tylko w granicy opracowania), a przy zmianie statusu na „prawnie wiążący lub realizowany” data „obowiązuje od” powinna być datą wejścia w życie planu. Poniżej przykład komunikatu dla pliku, w którym status został zmieniony nie dla wszystkich obiektów:

 

Zgodnie z obowiązującymi przepisami w terminie do 30 dni od podjęcia uchwały w sprawie przystąpienia do sporządzenia POG należy utworzyć pierwszą wersję tzw. „danych projektowych” (więcej informacji na stronie). Utworzenie pierwszej wersji danych przestrzennych jest możliwe dopiero po zgłoszeniu i ujawnieniu zbioru planu ogólnego w EZiUDP. Po ujawnieniu zbioru w ewidencji otrzymuje on unikalny numer, który następnie musi zostać zamieszczony w pliku GML dla POG. Narzędzie porównuje numer zbioru z pliku z numerem w ewidencji GUGiK i pokazuje niezgodność, jeśli pod danym identyfikatorem zarejestrowany jest inny rodzaj zbioru (lub nie istnieje).

Poniżej przykład komunikatu dla pliku, w którym zamieszczony numer zbioru nie jest zbiorem POG (w ewidencji jest to zbiór danych przestrzennych dla miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego).

 

Narzędzie nie zastępuje walidacji w Rejestrze Urbanistycznym, ale pozwala przed wgraniem pliku sprawdzić, czy plik wczytuje się poprawnie, czy zakres przestrzenny jest właściwy, czy strefy mają uzupełnione wskaźniki oraz jaki status mają obiekty (np. „w trakcie przyjmowania” dla projektu planu). 

SmartGML – nowy program do pracy z plikami GML

Z przyjemnością udostępniamy Państwu nowy program autorstwa Waldemara Izdebskiego do pracy z danymi geodezyjnymi – SmartGML, który obsługuje pliki GML baz EGiB, GESUT i BDOT500. Wykonawca otwiera w nim materiały otrzymane z ośrodka – pojedyncze pliki albo całą paczkę ZIP – i wprowadza zmiany wynikające z pomiarów. Dokumenty do operatu, czyli raporty i wykazy zmian danych ewidencyjnych, program generuje automatycznie. Całość opracowania, razem z dokumentami otrzymanymi z PODGiK i wytworzonymi w trakcie pracy, przechowywana jest w jednym pliku projektu.

 

Zgodność z przepisami była założeniem konstrukcyjnym, a nie dodatkiem: struktura danych wynika wprost z rozporządzeń, a wbudowane kontrole sprawdzają pliki przed przekazaniem do ośrodka i wskazują miejsca wymagające poprawy. Program korzysta też z usług sieciowych – podkładów z usług WMS, numerycznego modelu terenu i danych o osnowach i granicach z usług WFS – oraz pozwala prowadzić własne warstwy robocze obok danych z zasobu.

SmartGML nie jest kolejną wersją GEO-MAP czy GeoMapGML, lecz aplikacją napisaną od podstaw, z wykorzystaniem tego, co przez lata sprawdziło się w tych programach i dodaniem najnowocześniejszych obecnie rozwiązań technologicznych. Program jest efektem 35 lat doświadczeń autora w tworzeniu oprogramowania geodezyjnego oraz automatyzacji procesów w obszarze PZGiK i danych przestrzennych, a także prawie czterech lat pełnienia funkcji Głównego Geodety Kraju.

Udostępnienie SmartGML nie kończy rozwoju GeoMapGML – program pozostaje dostępny i nadal będzie rozwijany, ale zapewne w mniejszym zakresie. Użytkownicy GeoMapGML otrzymają możliwość płynnego przejścia z licencjami na aplikację SmartGML.

 

Program z pełną funkcjonalnością jest bezpłatny, natomiast wykorzystanie programu do celów komercyjnych wymaga zakupu licencji (koszt roczny 1000 zł netto + VAT). Użytkownicy komercyjni, oprócz licencji, zyskują również wsparcie techniczne, a także dodatkowe możliwości w aplikacji np. możliwość personalizacji wydruków z programu poprzez umieszczenie własnego logo.

Wersja instalacyjna dla systemów Windows i macOS, opis programu i filmy pokazujące pracę z aplikacją dostępne są na stronie smartgml.pl. 

 

 

Bezpłatne seminaria on-line – planowanie przestrzenne i numeracja adresowa

Serdecznie zapraszamy do udziału w bezpłatnych seminariach on-line, podczas których zaprezentujemy funkcjonalności oferowanych przez nas rozwiązań oraz omówimy najczęściej pojawiające się pytania i wątpliwości związane z ich praktycznym zastosowaniem.

Udział w seminariach jest bezpłatny, jednak ze względu na ograniczoną liczbę miejsc konieczna jest wcześniejsza rejestracja. Zachęcamy do zapisów oraz dołączenia do grona uczestników. Spotkania będą doskonałą okazją do poszerzenia wiedzy oraz poznania nowych możliwości wykorzystania danych przestrzennych w praktyce.

• Planowanie przestrzenne w obliczu reformy
📅 28 października 2026 r. (środa), godz. 11:00
Tematyka: przedstawienie nowości w portalach e-mapa oraz omówienie zagadnień związanych z kompleksową obsługą planów ogólnych w portalu mapowym; Rejestr Urbanistyczny, Ewidencja Zbiorów i Usług Danych Przestrzennych.
Rejestracja

• Numeracja adresowa w praktyce
📅 29 października 2026 r. (czwartek), godz. 11:00
Tematyka: odpowiedzi na najczęściej pojawiające się pytania w zakresie numeracji adresowej, zmiany numeracji i nazewnictwo ulic, widoczność adresów w zewnętrznych portalach mapowych.
Rejestracja